Autodelen doorbreekt gewoontegedrag

Het wordt steeds voller op de weg met files en vertragingen tot gevolg en dan hebben we het over de vervuiling nog niet gehad. Toch zijn niet alle autoritten gemakkelijk te vervangen door fiets of openbaar vervoer. Welke optie heb je dan? Dan gebruik je een deelauto. Martien Das is Adviseur GreenDeal Autodelen in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Autodelen is gemakkelijk, goedkoop en duurzaam. Hoeveel redenen wil je hebben?

Das is niet alleen voor haar werk maar ook in haar privéleven een fervent voorstander van autodelen. "Bij autodelen heb je een verschuiving van bezit naar delen. En dat is een goede manier om gewoontegedrag te doorbreken. Als een auto al voor de deur staat, heb je de neiging om hem ook te gebruiken. Als je een auto deelt, denk je eerst even na of het echt nodig is en dan komen alternatieven als fiets of ov eerder in beeld als optie."

Nettowinst
"Het is eigenlijk ongelofelijk hoeveel voordelen verbonden zijn aan autodelen. Gemiddeld maken autodelers vanaf het begin gelijk 15 tot 20% minder autokilometers (bron: PBL 2015). Gebruikers krijgen een beter inzicht in de kosten waardoor zij na twee maanden nog weer minder autokilometers maken en meer gebruikmaken van ov en fiets. De overstap van autobezit naar autodelen zorgt voor een duurzame gedragsverandering. Daarmee levert deze transitie een bijdrage aan de doelen voor mobiliteit in het Klimaatakkoord en zorgt het tevens voor verlichting van de (Randstedelijke) congestie op de weg. Ook niet onbelangrijk is dat deelauto's bijdragen aan de circulaire economie. Van de deelauto's is nu 6,8% elektrisch. Dat is weliswaar procentueel hoger dan bij het gemiddelde wagenpark, maar de meeste deelauto's zijn nu (relatief jonge) benzineauto's die minder uitstoot produceren. Privéauto's nemen ook nog enorm veel ruimte in op straat die ook anders te gebruiken is. De gemiddelde auto staat 23 uur per dag stil, dat kan efficiënter" somt Das op. Alles bij elkaar is autodelen dus niet alleen een slimme zet voor de particulier maar ook voor de werkgever.

Comfort
Het feit dat er minder kilometers worden gereden met een deelauto is echt toe te schrijven aan bewustwording en ligt niet aan het gebruiksgemak want het reserveren van de auto gaat gemakkelijk met een app waarmee je de auto ook opent. Das weet waarover ze praat. Hoewel er altijd wordt beweerd dat autodelen alleen geschikt is voor mensen die in de stad wonen is zij het bewijs van het tegendeel. Das woont namelijk met haar gezin in een dorp buiten de stad en bezit geen auto. "Naar het werk spring ik op de fiets, ik pak het ov als het nodig is en als het niet anders kan huur ik een deelauto. Dat gaat uitstekend, er gaat regelmatig een week voorbij zonder dat ik een auto nodig heb."

Kosten en beleving van kosten
Nederlanders staan bekend als het volk dat geen cent te veel wil betalen maar wanneer het om een auto gaat, lijken we dat kostenbewustzijn compleet kwijt te zijn. Hoe zit het nu echt? Das: "Het omslagpunt voor een privéauto zit tussen de 10.000 en 12.000 kilometer per jaar. Alles wat je minder rijdt, ben je met een privéauto duurder uit dan met een deelauto. De reden waarom mensen dat niet beseffen, komt omdat ze niet weten wat een auto kost. Vaak rekenen ze alleen de brandstof en laten ze de wegenbelasting, het onderhoud en de afschrijving achterwege in hun begroting. Maar dat is meten met twee maten. Een leaseauto kost een werkgever gemiddeld bijna €18.000,- per werknemer per jaar, het zakelijk rijden van een privéauto bijna € 6.000,- (bron: MT). De gemiddelde kosten van een parkeerplaats zijn voor een werkgever ongeveer € 1.000 per jaar (bron: Benchmark Mobiliteit)."

Wat ook meespeelt is dat mensen in hun eigen straatje denken, vanuit hun eigen belevingswereld. "Zo denken mensen uit de midden en hogere inkomens vaak dat iedereen een auto heeft en zo niet, dat ze er dan heel graag een zouden willen bezitten. Dat is logisch want zij behoren tot de groep waarin 85% ook daadwerkelijk een of meerdere auto 's bezit. In de lagere-inkomensgroepen is niet alleen het autobezit maar ook rijbewijsbezit fors lager. (bron CBS). Deze groepen hebben er dus meer belang bij dat gemeenten aandacht schenken aan andere modaliteiten zoals lopen, fiets, en openbaar vervoer en daar budgetten voor vrijmaken zodat er letterlijk meer (openbare) ruimte is."

Zuid-Holland mooie tweede plek
Vanuit de Rijksoverheid wordt het delen van auto's al vanaf 2015 gestimuleerd. Dat doen ze in samenwerking met de grote steden en marktpartijen als deelauto aanbieders. "We zijn inmiddels bezig aan de Green Deal2 en je ziet dat er forse stappen worden gezet. Met name Zuid-Holland doet het goed. Uit het CROW-onderzoek van 2019 blijkt dat deze provincie op een tweede plaats staat qua aantal deelauto's. Ook Den Haag en Rotterdam doen het goed: deze steden staan 3e en 4e qua aantal deelauto's. Daarnaast staat Rijswijk 3e en Den Haag op de 4e plek als het gaat om het aantal deelauto's per-inwoner. En vooral dat laatste is van belang. Want hoe meer deelauto's per inwoner, hoe groter de kans dat een deelauto op loop- of fietsafstand van je huis is."