Politie Den Haag: Zomaar met de auto voelt onbehagelijk

In het Klimaatakkoord van Parijs is afgesproken dat de CO2 uitstoot in Nederland in 2030 met 49% is verminderd ten opzichte van 1990. Ook de Nationale Politie draagt daar aan bij en is een van de werkgevers die zich heeft aangesloten bij de "Fietsambassadeursgroep" van staatssecretaris Van Veldhoven. Naast operationele prioriteiten wordt duurzaamheid, ook op het gebied van mobiliteit, binnen de Nationale Politie steeds meer als speerpunt omarmd. De ambitie naar de toekomst toe is een halvering van milieubelastende reiskilometers van zowel woon-werk als dienstvervoer voor 2030. Op de korte termijn is het doel dat in 2020 één op de vier politiemedewerkers op de fiets naar het werk gaat.

Alle ambities worden uitgewerkt in een landelijke Routekaart Mobiliteit. "Als Eenheid Den Haag sluiten we ons natuurlijk aan bij de Routekaart en leiden daar weer onze strategie van af," zegt Ellis Zandbergen, Regisseur Bedrijfsvoering en projectleider Mobiliteit bij de Eenheid Den Haag. "Vanaf 2022 telt de uitstoot die we veroorzaken met de reisbewegingen mee in de berekening van onze totale CO2 uitstoot als organisatie. Het woonwerk-verkeer, net als het zakelijke verkeer, moet daarom slimmer en groener anders red je de doelstelling niet. Daarom halen we alles uit de kast om de norm te halen."

Mobiliteit als spin in het web
"Mobiliteit is eigenlijk een soort spin in het web. Slimme mobiliteit heeft effect op de vermindering van de CO2, maar ook de wijze waarop je kijkt naar bijvoorbeeld nieuwe politiegebouwen. Hoe drukker het wordt in de regio hoe meer je rekening moet houden met de schaarse ruimte, met parkeerdruk. Met uitzicht op een nieuw hoofdbureau van de eenheid zal de schaarste van parkeerplaatsen zelfs nog toenemen. Door het stimuleren van alternatieve vervoersmiddelen en het anticiperen op voorzieningen in nieuwe panden die daarbij aansluiten, versterken we het totale plaatje".

Veel reisbewegingen, zowel woon werkverkeer als dienstreizen
De politie eenheid Den Haag heeft in de regio maar liefst 40 gebouwen waar het politiewerk plaatsvindt. De aard van het werk, vooral buiten op straat, vereist veel vervoersbewegingen. Niet alleen in de wijken zelf voor de politiezorg, maar ook tussen de verschillende locaties. Zandbergen: "We zijn wel altijd een echte 'auto-minded' organisatie geweest en dat moeten we, waar dat mogelijk is, veranderen. We zijn bijvoorbeeld gewend om door het hele land te rijden naar alle locaties om te vergaderen en ook komen we het liefst naar het werk met de auto. Nu kijken we serieus hoe we dat kunnen verminderen, verslimmen en vergroenen."

Kracht van de herhaling
"Sinds 2018 creëren we, samen met Bereikbaar Haaglanden en Rijnland, bewustwording. We zijn convenantpartner en dat bevalt uitstekend. Omdat zij niet alleen veel inhoudelijke kennis hebben maar ook goed weten hoe het er bij andere bedrijven aan toe gaat én probeeracties organiseren zodat medewerkers laagdrempelig kunnen wennen aan ander vervoer. Zo hebben we intern de 'Probeer een e-bike actie' volop onder de aandacht gebracht. Veel van onze medewerkers hebben daar gebruik van gemaakt met leuke reacties tot gevolg. Uit die actie bleek ook de behoefte aan leasefietsen. Die mogelijkheid is er nu nog niet maar achter de schermen wordt landelijk hard gewerkt om het fietsbeleid m.b.t. woonwerk-verkeer te moderniseren. Wet- en regelgeving maken het complex, daarom heeft het dit tijd nodig. Gezien de positieve reacties van onze collega's hopen we echt dat de lease-fiets terugkomt in de landelijke Routekaart," zegt Zandbergen enthousiast.

De politie kent, vergeleken met veel andere bedrijven, al behoorlijk wat faciliteiten op het gebied van mobiliteit. Via de ruilmogelijkheden arbeidsvoorwaarden politie kun je deelnemen aan het fietsenplan. Je kunt dan een fiets aanschaffen en deze aflossen met brutosalarisonderdelen. Dit levert gemiddeld een voordeel op van 42% van de aanschafwaarde.

"Binnen politiegebouwen zijn veel verschillende soorten vervoersmogelijkheden beschikbaar: fietsen, e-bikes, e-scooters, poolauto's en verschillende ov-kaarten. Als je wilt inzetten op fietsen moet je het ook faciliteren en dat is voor de politie geen probleem: op veel locaties bestaan goede voorzieningen en zijn er douches, kleedkamers en lockers. Dat brengt de aard van het werk met zich mee. Omdat niet iedereen goed op de hoogte is van al die faciliteiten wordt nu vol ingezet op bewustwording en communicatie. Telkens brengen we, steeds op een andere manier, het onderwerp ter sprake. Het gaat om de kracht van de herhaling."

"De projectgroep Mobiliteit brengt veelvuldig alle mobiliteitsalternatieven onder de aandacht. In ons digitale systeem Agora is een speciale mobiliteitspagina te vinden en ook via nieuwsfitsen wordt er regelmatig aandacht aan besteed. Verder proberen we op ludieke wijze zaken onder de aandacht te brengen. Tijdens een thematische workshop voor leidinggevenden luidde de stelling "door te bewegen kun je je beter concentreren". Dat hebben we concreet gemaakt door de leidinggevenden op hometrainers te laten fietsen en vervolgens quizvragen over het thema mobiliteit te stellen. Zo werd getest wat ze hadden onthouden. Ook hebben we die dag op het opleidingscentrum De Yp, onze studenten erbij betrokken. Bereikbaar Haaglanden en Rijnland heeft gezorgd dat de Fietsenmaker op de zaak aanwezig was zodat de fietsen gratis een APK kregen. Een mooie gelegenheid om te communiceren: "dit moet je doen, want als je straks in deze regio voor ons werkt, is met de auto naar het werk komen niet altijd vanzelfsprekend."

Herijking strategisch voertuigenplan
"We stimuleren niet alleen alternatief vervoer maar ook het vergaderen via teleconferencing en videobellen dus het niet-reizen. In de coronatijd is dit ineens heel normaal maar voorheen was bij ons een dienstreis de norm". Voor velen is het een eyeopener dat het werkt. Natuurlijk is het niet- reizen niet altijd een optie, zeker niet altijd voor onze collega's op straat, maar er valt wel degelijk nog veel winst te halen."

Dit jaar staat ook de herijking van het strategisch voertuigenplan op het programma. Dat betekent dat gekeken wordt naar een nieuwe ideale mix van voertuigen, zoals fietsen, bikes, auto's etc. "De ideale mix is voor ieder team anders, dat is niet iets wat je van bovenaf kan dicteren. Natuurlijk hoeft niet iedereen de auto uit maar er zijn wel mogelijkheden om het te minderen. Voor mensen in de late dienst kan het veiliger voelen om 's avonds met de auto naar huis te rijden. Maar onze medewerkers die op straat werken hebben in vier weken tijd ook dagdiensten. Gemiddeld twee dagen per week een ander vervoermiddel dan de auto moet lukken," zegt Zandbergen gedreven.

"Door het werk dat ik doe, ben ik zelf ook bewuster geworden van mijn reizen. Ging ik voorheen altijd met de auto, nu voelt dat steeds onbehagelijker. Voor afspraken buiten Den Haag pak ik nu standaard de trein. Mijn reguliere woonwerkafstand bedraagt 8 kilometer, dat kan met de fiets en met mooi weer doe ik dat ook."

Trots
"Bij veel van de collega's is het anders denken over vervoer op gang gekomen en daar zijn we als projectgroep Mobiliteit trots op. Voor de ene collega is het belangrijkste argument het klimaat, voor de ander fitheid of het terugdringen van ziekteverzuim. Welke argument er speelt, maakt niet uit. Via de persoonlijke doelen leiden ze allemaal naar het hogere doel van het terugdringen van CO2."